Xung Đột Trung Đông Leo Thang – “Cơn Sóng” Chi Phí Logistics Toàn Cầu Gia Tăng

(Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với các thị trường châu Á và châu Âu, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng và thương mại toàn cầu)

Căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích giữa Mỹ, Israel và Iran trong thời gian gần đây, làm gia tăng rủi ro an ninh hàng hải tại khu vực Vịnh Ba Tư. Một số tàu thương mại đã bị tấn công khi di chuyển qua Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng kết nối các quốc gia sản xuất dầu khí Trung Đông với thị trường năng lượng thế giới.

Những diễn biến quân sự mới nhất đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn các tuyến vận tải biển trọng yếu, đồng thời tạo áp lực lên giá nhiên liệu, phụ phí vận tải và chuỗi cung ứng logistics toàn cầu.

Ba “nút thắt cổ chai” của hệ thống vận tải biển thế giới đang chịu áp lực

Những bất ổn chính trị tại Trung Đông có nguy cơ làm gia tăng rủi ro đối với ba tuyến hàng hải giữ vai trò then chốt trong hệ thống thương mại toàn cầu.

1. Eo biển Hormuz – Nút thắt năng lượng của thế giới

Nằm giữa Iran và Oman, eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất toàn cầu, với khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới được vận chuyển qua khu vực này mỗi ngày. Bên cạnh đó, phần lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu từ các quốc gia vùng Vịnh – đặc biệt là Qatar – cũng phải đi qua tuyến hàng hải này để đến thị trường châu Á và châu Âu.

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự gia tăng, bất kỳ sự gián đoạn nào tại Hormuz đều có thể gây tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng, kéo theo biến động mạnh về chi phí nhiên liệu và vận tải biển.

2. Eo biển Bab el-Mandeb – Cửa ngõ tuyến vận tải Á – Âu

Eo biển Bab el-Mandeb nằm giữa Yemen và Djibouti, kết nối Biển Đỏ với Vịnh A-đen và Ấn Độ Dương. Đây là tuyến vận tải quan trọng đối với thương mại giữa châu Á và châu Âu, với khoảng 17.000 tàu thương mại đi qua mỗi năm.

Bất ổn tại khu vực Biển Đỏ trong thời gian qua đã khiến nhiều hãng tàu phải đánh giá lại mức độ rủi ro khi đi qua khu vực này, làm gia tăng chi phí vận hành và bảo hiểm hàng hải.

3. Kênh đào Suez – Tuyến vận tải container chiến lược

Kênh đào Suez đóng vai trò là tuyến vận tải quan trọng kết nối các trung tâm sản xuất tại châu Á với thị trường châu Âu. Mỗi năm, khoảng 12–15% thương mại toàn cầu và gần 30% lưu lượng container quốc tế đi qua tuyến hàng hải này.

Khi các tuyến vận tải đi qua Biển Đỏ và Trung Đông chịu áp lực an ninh, lưu lượng vận tải qua kênh đào Suez cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng, kéo theo sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

(Các tuyến hàng hải chiến lược như eo biển Hormuz, eo biển Bab el-Mandeb Strait và kênh đào Suez đóng vai trò then chốt trong hệ thống thương mại toàn cầu )

Tác động đến thị trường logistics toàn cầu

Căng thẳng tại các tuyến vận tải chiến lược đang tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với thị trường logistics thế giới. Lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu đã khiến giá năng lượng có xu hướng tăng, từ đó đẩy chi phí nhiên liệu vận tải lên cao.

Để bù đắp chi phí vận hành và rủi ro an ninh, nhiều hãng tàu quốc tế đã bắt đầu áp dụng thêm các loại phụ phí trên các tuyến liên quan đến Trung Đông và Biển Đỏ, bao gồm:

• War Risk Surcharge (WRS) – phụ phí rủi ro chiến tranh
• Emergency Fuel Surcharge (EFS) – phụ phí nhiên liệu khẩn cấp

Trong một số trường hợp, các hãng tàu đã điều chỉnh tuyến vận tải bằng cách chuyển hướng hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì đi qua Kênh đào Suez. Việc thay đổi tuyến đường này có thể kéo dài thời gian vận chuyển thêm 10–15 ngày, đồng thời làm gia tăng chi phí nhiên liệu, chi phí vận hành và nguy cơ chậm trễ giao hàng.

Điều chỉnh trong mạng lưới vận tải khu vực Trung Đông

Trước những biến động địa chính trị, một số hãng tàu quốc tế như CMA CGM đã mở lại booking nhập khẩu vào khu vực Trung Đông, bao gồm các thị trường như Iraq, Kuwait, Qatar, Bahrain, Saudi Arabia, UAE.

Đồng thời, các hãng tàu cũng triển khai giải pháp vận tải đa phương thức (multimodal logistics) nhằm duy trì dòng chảy hàng hóa trong khu vực.

Các giải pháp này kết hợp vận tải biển, feeder và vận tải đường bộ (land bridge) thông qua các cảng trung chuyển chiến lược như: Jeddah, Khor Fakkan, Fujairah, Sohar.

Từ các cảng này, hàng hóa sẽ được vận chuyển bằng land bridge đến Khalifa / Jebel Ali / Sharjah, sau đó tiếp tục kết nối bằng feeder hoặc vận tải đường bộ đến các thị trường vùng Vịnh.

(Các hãng tàu tăng cường giải pháp vận tải đa phương thức để duy trì dòng chảy thương mại vào khu vực Trung Đông - Nguồn hình: TTXVN)

Mô hình sea – land bridge – feeder này giúp duy trì kết nối logistics nội vùng, đồng thời tạo thêm các lựa chọn vận tải linh hoạt cho doanh nghiệp khi một số tuyến vận tải trực tiếp gặp gián đoạn.

Giải pháp khuyến nghị từ Headway Logistics

Trong bối cảnh thị trường vận tải toàn cầu biến động, Headway Logistics khuyến nghị các doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động xây dựng chiến lược logistics linh hoạt nhằm giảm thiểu rủi ro chi phí và đảm bảo tiến độ giao hàng.

Lập kế hoạch vận chuyển và booking sớm: Việc chủ động sắp xếp kế hoạch vận chuyển và booking sớm giúp doanh nghiệp đảm bảo khả năng giữ chỗ trên tàu, đồng thời hạn chế rủi ro tăng giá cước và phụ phí trong giai đoạn thị trường biến động.

Linh hoạt lựa chọn tuyến vận tải và cảng trung chuyển: Doanh nghiệp có thể cân nhắc các tuyến vận tải thay thế hoặc sử dụng các cảng trung chuyển trong khu vực Trung Đông nhằm duy trì dòng chảy hàng hóa khi một số tuyến vận tải trực tiếp gặp gián đoạn.

Áp dụng các giải pháp logistics đa phương thức: Trong trường hợp cần đảm bảo tiến độ giao hàng, doanh nghiệp có thể cân nhắc các giải pháp vận tải đa phương thức (multimodal logistics), kết hợp vận tải biển, feeder và vận tải đường bộ nhằm rút ngắn thời gian trung chuyển và tăng tính linh hoạt cho chuỗi cung ứng.

Headway đồng hành cùng khách hàng

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, việc xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt và đa tuyến đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định.

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics quốc tế và mạng lưới đối tác toàn cầu, Headway sẵn sàng đồng hành cùng khách hàng trong việc xây dựng các phương án logistics phù hợp nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng vận hành hiệu quả trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.

Liên hệ Headway ngay hôm nay để cập nhật các thông tin mới nhất về cước phí và thị trường Trung Đông.